Ikony Łodzi: Katarzyna Kobro i Władysław Strzemiński

Studiowali w Wolnych Pracowniach w Moskwie, a w latach 20. XX w. przyjechali do Polski, przywożąc ze sobą ideę konstruktywizmu. To dzięki nim Łódź kojarzy się z awangardą, nowoczesnością, sztuką w ogóle.

Łódź zawdzięcza im Muzeum Sztuki (podstawę kolekcji stanowią dary artystów polskich i zagranicznych dla grupy a.r.). Katarzyna Kobro (1898-1951) była rzeźbiarką. W czasie I wojny światowej pielęgnowała rannego, leżącego w szpitalu Strzemińskiego, została jego żoną. Ich droga do Łodzi wiodła przez Smoleńsk, Wilno, Brzeziny i Koluszki. W Łodzi kilkakrotnie zmieniali mieszkania, na dłużej osiedlili się przy ul. Srebrzyńskiej 75 (informuje o tym tablica na bloku). Wspólnie utworzyli grupę Blok, a następnie Praesens i a.r., przyjaźnili się z Julianem Przybosiem i Janem Brzękowskim.

Ich nowatorskiej twórczości towarzyszyły pomysły teoretyczne. Razem napisali "Kompozycję przestrzeni. Obliczanie rytmu czasoprzestrzennego" (1931 r.), proponując organizację przestrzeni opartą na proporcjach związanych z wymiarami człowieka. Kobro , za życia niedoceniona, z czasem została uznana za jedną z najwybitniejszych artystek XX w. Dziś jej nieliczne rzeźby abstrakcyjne, kompozycje przestrzenne i kubistyczne w formie akty kobiece są bezcenne. Aż 17 rzeźb ma Muzeum Sztuki w Łodzi, jedną pokazuje Centrum Pompidou w Paryżu. Dla pamięci o matce i jej sztuce wiele uczyniła córka Nika Strzemińska, tak jak matka pochowana na Dołach. Córka jest autorką książek "Sztuka, miłość i nienawiść. O Katarzynie Kobro i Władysławie Strzemińskim" oraz "Katarzyna Kobro ". Nie mamy ulicy jej imienia, ale w Nowym Centrum Łodzi zaprojektowanym przez Roba Kriera ma powstać Rynek Kobro . Galeria Wschodnia co roku przyznaje Nagrodę im. Katarzyny Kobro za postawę progresywną i poszukującą. Logo łódzkiego urzędu marszałkowskiego jest oparte na jednej z kompozycji Kobro .

Władysław Strzemiński (1893 1952), malarz, grafik i teoretyk sztuki, prekursor nowoczesnej typografii, przed wojną malował obrazy unistyczne, a pod koniec życia stworzył serię "Powidoków" inspirowaną światłem słonecznym. Był współzałożycielem łódzkiej uczelni plastycznej, z której został wyrzucony wraz z zadekretowaniem sztuki socrealistycznej. Łódzka Akademia Sztuk Pięknych nosi imię Strzemińskiego i organizuje Konkurs im. Strzemińskiego dla studentów, a kolejne pokolenia artystów odnoszą się do jego malarskiej teorii unizmu.