Pomysł na własny biznes pod znaną marką

W latach osiemdziesiątych robiło się zakupy w sklepie Pewex, Społem czy tankowało się paliwo na stacjach CPN. Dziś pijamy kawę w znanych sieciach kawiarni, a chcą kupić buty, spieszymy do "markowego" sklepu. To wszystko franchising - coraz szybciej rozwijający się w Polsce, mogący być pomysłem na biznes.

W latach osiemdziesiątych robiło się zakupy w sklepie Pewex, Społem czy tankowało się paliwo na stacjach CPN. Zbyt wiele wówczas nie było na półkach lecz podświadomie idąc do sklepu z danym logo wiedzieliśmy jaki będzie wystrój i jaki asortyment może uda się dostać.

Nadeszły lata 90 zmiana ustroju, rynek otwiera się na nowe przedsięwzięcia gospodarcze. W Polsce w roku 1992 otwierają się 3 restauracje McDonald's. Po osiemnastu latach jest już ich 236.

Dziś mając ochotę zjeść hamburgera, napić się kawy, kupić ubranie czy skorzystać z konkretnej usługi kierujemy się ulubionym logiem, marką na widok, których w naszych umysłach pojawiają się informacje, pomysły, oczekiwanie czy obietnice związane z nimi. I tak staliśmy się wymagającym konsumentem XXI wieku.

Firmy, które planują dynamiczne rozszerzenie swojego rynku lub osoby myślące o własnym biznesie coraz częściej sięgają po sprawdzony sposób prowadzenia biznesu na zasadach franchisingu.

W literaturze spotykamy wiele definicji. Europejski Kodeks Etyki Franchisingu wskazuje franchising jako "system marketingu dóbr i/lub usług i/lub technologii, oparty na ścisłej i ciągłej współpracy między prawnie i finansowo odrębnymi przedsiębiorstwami, franchisingodawcą i jego franchisingobiorcami, w ramach której franchisingodawca nadaje swym franchisingobiorcom prawo (w zamian za pośrednie lub bezpośrednie świadczenie finansowe do wykorzystania m.in. nazwy handlowej, loga, know-how), a także nakłada obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z koncepcją franchisingodawcy."

Według definicji Komisji Europejskiej "Franchising to pakiet praw własności przemysłowej lub intelektualnej związany ze znakami towarowymi , nazwami handlowymi, szyldami sklepowymi, wzorami użytkowymi i zdobniczymi, prawami autorskimi i patentami, przeznaczonymi do wykorzystania w celu odsprzedaży dóbr i świadczenia usług końcowym użytkownikom".

Martin Mendelsohn w swojej książce Jak wybrać biznes dla siebie trafnie i przejrzyście opisuje franchising jako koncepcję biznesową oznaczającą udzielanie przez jedna osobę (franchisingodawcę) licencji drugiej osobie (franchisingobiorcy). Licencja ta uprawnia franchisingobiorcę do prowadzenia działalności pod marką/znakiem towarowym franchisingodawcy oraz do korzystania z całego pakietu franchisingowego, który zawiera wszystkie elementy niezbędne do założenia firmy przez wcześniej nie przeszkoloną osobę i do prowadzenia działalności przy stałej pomocy franchisingodawcy, udzielanej według wcześniej ustalonych zasad.



Oto wykresy pokazujące dynamikę rozwoju biznesu działającego na zasadach franchisingu w Polsce od 1989 do 2008 roku:



Wykres 1. Liczba systemów franchisingowych w Polsce w latach 1989-2008. Źródło: opracowanie własne na podstawie Profit System (2009)



Największy wzrost nastąpił w roku 2008.aż o 98 nowych sieci w stosunku do roku 2007. Jednocześnie na wykresie 2 widać jak sukcesywnie osoby szukające pomysłu na własny biznes przystępują do istniejących sieci. W samym 2008 r. powstało w Polsce 4 353 małych i średnich firm działających na licencji franchisingowej .



Wykres 2. Liczba jednostek franchisingowych w Polsce w latach 2002-2008. Źródło: opracowanie własne na podstawie Profit System (2009)



Według Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych pracę w systemach franchisingowych znalazło 225 tys. osób, głównie w wieku 35-44 lata:



Wykres 3. Średnia wieku franchisingobiorców.