W niedzielę zapraszamy na ostatni już spacer po żydowskiej Łodzi. To obowiązkowy punkt programu dla turystów odwiedzających Łódź. Jeden z najpiękniejszych i największych cmentarzy żydowskich w Europie. Spotykamy się przed główną bramą wejściową od ul. Abramka Cytryna (przedłużenie ul. Chryzantem).
Cmentarz żydowski na Bałutach pokazuje, jaką rolę odgrywała społeczność wyznania mojżeszowego w Łodzi. Na łódzkiej nekropolii pochowani są najwięksi łódzcy przemysłowcy, kupcy i społecznicy, a także nauczyciele, prawnicy, lekarze, artyści, m.in. Izrael Poznański, twórca drugiego największego imperium przemysłowego w Łodzi, słynny przedwojenny gangster Ślepy Maks, rodzice Juliana Tuwima i Artura Rubinsteina, lekarz Seweryn Sterling. To również miejsce spoczynku tysięcy zwyczajnych krawców, szewców, sklepikarzy, którzy w łódzkiej ziemi obiecanej wiedli proste życie.
Nasze spacery są wkładem w tegoroczne obchody 65. rocznicy likwidacji getta Litzmannstadt. Odwiedzimy także część nazywaną Polem Gettowym, gdzie w czasie wojny pochowano ponad 43 tys. osób zmarłych w latach okupacji. Jest tam m.in. grób naukowca Wilhelma Caspari, wybitnego onkologa, który trafił do Łodzi z Frankfurtu. Na łódzkim cmentarzu pochowany jest również malarz Maurycy Trębacz i Paul Kornfeld, ekspresjonistyczny dramaturg, który przed wojną pracował dla Maksa Reinhardta - obaj zmarli w łódzkim getcie. Publikujemy dziś mapę cmentarza żydowskiego, która pochodzi z książki wydanej przez "Gazetę Wyborczą" i Urząd Marszałkowski w Łodzi pt. "Spacerownik. Łódź żydowska". Ułatwi ona spacer naszym Czytelnikom. Wiele z tych miejsc znajdzie się na naszej trasie. Zapraszamy do poznawania historii Łodzi razem z nami.
Ważniejsze punkty na naszej trasie
1. Brama od ul. Zmiennej
2. Główna brama wejściowa od ul. Abrama Cytryna
3. Dom przedpogrzebowy
4. Brama wewnętrzna
5. Pomnik ofiar II wojny światowej
6. Pole choleryczne
7. Pierwotne miejsce przeznaczone dla ofiar epidemii
8. Groby z symboliką socjalistyczną
9. Grób Jakuba Szymona Cytryna
10. Tablice na murze wewnętrznym
11. Grób Abrahama Kamienieckiego
12. Grobowiec rabina Eliahu Chaima Majzla
13. Grobowiec Szai Rosenblatta
14. Grobowiec rodziny Kestenbergów
15. Grób Salomona (Szlomy) Szyka, ojca Artura Szyka
16. Pomnik Hermana i Miny małżonków Konstadtów
17. Grobowiec Dawida Prussaka i jego żony Rebeki z domu Lewi
18. Gryf na grobie Ignacego Bersona
19. Grobowiec Arnolda Stillera
20. Grób Izaaka Rubinsteina i Felicji z Heimanów
21. Grobowiec rodziny Hirszbergów
22. Grobowiec rodziny Jarocińskich
23. Sarkofag Izaaka Hertza
24. Grób Maksa Bornsztajna znanego jako Ślepy Maks
25. Mauzoleum rodziny Poznańskiego
26. Grób Dawida Sierakowiaka
27. Grobowiec Teresy i Markusa Silbersteinów
28. Grobowiec Zygmunta Lichtenfelda
29. Jelonek na grobie Sewka Bermana
30. Nagrobek Stanisława Króla
31. Rzeźba Ostrzegi na nagrobku Stanisława Heymana
32. Róża Deweltow, bohater Związku Radzieckiego
33. Pomnik na grobie malarza Pereca Willenberga
34. Secesyjny pomnik Leona Rappaporta
35. Grób rodziny Adama Ossera
36. Grobowiec rodzinny Czamańskich
37. Grobowiec rodziny Augusta Barucha
38. Ławeczka przy grobie dyrektora gimnazjum Józefa Lajba Aba
39. Grób Mosze Tansmana, ojca Aleksandra Tansmana, kompozytora
40. Tu leży pochowany Chaim Chaskiel Libeskind, dziadek architekta Daniela Libeskinda
41. Pomniki na grobach dzieci
42. Podwójna macewa na grobie Stanisława Monitza i jego matki Anny z Kempińskich Monitzowej
43. Rodzice najwybitniejszego łódzkiego poety, Juliana Tuwima: Izydor i Adela
44. Pomnik doktora Seweryna Sterlinga
45. Grobowce rodzinne Konów
46. Pomnik na grobie Izraela Lichtensteina
47. Stare pole, najstarsza część nekropolii, gdzie odbywały się pierwsze pochówki
48. Miejsce, gdzie były groby polskich żołnierzy zamordowanych przez Niemców w latach 1943-1944
49. Kamień przy grobie Maurycego Trębacza
50. Składowisko macew zdjętych w latach siedemdziesiątych XX w. podczas zmniejszania obszaru cmentarza
51. Pole gettowe
52. Masowy grób Cyganów na kwaterach P-IV i P-V
53. Groby kohenów będących potomkami arcykapłanów Świątyni Jerozolimskiej
SZLAK CADYKÓW
54. Cadyk z Radoszyc, rabi Eliezer David Finkler
55. Rabi Elimelech Wajsblum, cadyk ze Staszowa
56. Cadyk z Błędowa, rabi Jeszajahu Szapiro
57. Rabi Meir Bornsztajn z Sochaczewa
58. Rabi Dawid Rabinowicz, cadyk z Końskich
59. Rabi Aszer Anszel Gotszal, słynny cadyk z Łodzi
60. Mojżesz Eliasz Helpern, podrabin łódzki, działacz ortodoksyjnej partii Agudas Izrael
61. Rabi Szmuel Dawid Laski
62. Emanuel Wolfrajd, zwany cadykiem z Łodzi
63. Ohel na grobie Hilarego Sztarkmana
64. Doły przy murze cmentarnym przeznaczone dla Żydów, którzy porządkowali teren getta
65. Pomnik Ostrzegi na grobie Ruty Akawie
66. Mogiła 84 kobiet z obozu Sztuthof zamordowanych w 1945 roku
67. Grób członków młodzieżowej organizacji Bnei Akiba, zamordowanych w lutym 1946 roku pod Piotrkowem
68. Grób Izaaka Kersza, inicjatora powstania Społecznego Komitetu Opieki nad Cmentarzem Żydowskim w Łodzi
