E-pogotowie matematyczne przed maturą

Przed feriami na dyżur zgłaszało się po kilku maturzystów, ale teraz - gdy matura coraz bliżej - nawet po kilkunastu. Najwięcej problemów sprawia stereometria i rachunek prawdopodobieństwa

Rozmowa z Grzegorzem Kusztelakiem, matematykiem PŁ



Marcin Markowski: Jest Pan wykładowcą politechniki i pracuje w... pogotowiu.

Grzegorz Kusztelak*: W e-pogotowiu matematycznym. Wspólnie z innymi wykładowcami z naszej uczelni pomagamy uczniom lepiej przygotować się do egzaminu z matematyki, która od tego roku znów jest na maturze obowiązkowa.

Jak pomagacie?

- Przez internet. Każdego tygodnia, od niedzieli do czwartku, między 17 a 22. W tej chwili z usług e-pogotowia korzysta około pięciuset uczniów z całego województwa. Każdy, kto ma problem z rozwiązaniem jakiegoś zadania albo czegoś z matematyki nie rozumie, może wejść na naszą platformę komunikacyjną i uzyskać podpowiedź czy wskazówkę.

Łatwo tłumaczyć matematykę przez internet?

- Uczeń, który się zaloguje, ma na ekranie komputera kilka okienek: transmisji wideo, w którym widzi pomagającego mu wykładowcę, okienko czatu, w którym wpisuje treść zadań, oraz wirtualną tablicę do rysowania figur czy wykresów. Do tych okienek mają też dostęp pomagający. Piszemy w nich obliczenia, rysujemy. Najlepiej, gdy uczeń ma słuchawki z mikrofonem, wtedy również się słyszymy. Uczeń dyktuje wówczas zadanie czy wskazuje problem, w rozmowie analizujemy je i wspólnymi siłami rozwiązujemy.

Kto najczęściej prosi o pomoc?

- Maturzyści, bo to oni są w głównej mierze adresatami i beneficjentami tego projektu. Teraz właściwie tylko oni, ale wiadomo: w maju matura.

Częściej dziewczyny czy chłopaki?

- Po równo.

Dobrzy uczniowie czy słabi?

- Jedni i drudzy.

Z liceów czy techników?

- Widzimy tylko imię i nazwisko ucznia. Rodzaju szkoły czy klasy w jego wizytówce nie ma.

Z jakimi problemami uczniowie zgłaszają się najczęściej?

- Dominują dwa działy: pierwszy to stereometria, czyli geometria w przestrzeni; drugim jest kombinatoryka i rachunek prawdopodobieństwa. Zadanie ze stereometrii widać na zdjęciu obok. Mamy ostrosłup i trzeba obliczyć jego pole powierzchni całkowitej. Dobra rada: uważnie czytajmy polecenie. Nawet w najprostszych zadaniach. W treści tego z rysunku oprócz niektórych wymiarów jest również informacja, że ostrosłup jest prawidłowy trójkątny. Oznacza to, że ma w podstawie trójkąt równoboczny oraz wierzchołek ostrosłupa znajduje się nad środkiem ciężkości podstawy. Innymi słowy: bryła nie jest w żadną stronę przechylona, a to determinuje rozwiązanie. Ktoś, kto nie wgryzie się w polecenie, będzie błądzić i tracić czas.

Zadania ze stereometrii i rachunku prawdopodobieństwa są trudniejsze od innych?

- Są inne. W tradycyjnych równaniach i nierównościach wystarczy umiejętność przekształceń algebraicznych. Jest instrukcja, której przestrzeganie prowadzi do celu, czyli wyniku. Trochę jak z przepisem na babkę: wziąć jajko, pół szklanki mąki, wymieszać, coś dodać, włożyć na tyle i tyle minut do piekarnika, gotowe. W stereometrii i kombinatoryce przepisu nie ma. Każde zadanie jest inne. Trzeba wykazać się pomysłowością, często wręcz intuicją. Wpaść na trop. Pogłówkować, którego z narzędzi użyć: funkcję trygonometryczną czy raczej twierdzenie Pitagorasa. Nie ma szablonu, a większość uczniów - i chyba również nauczycieli - takich zadań nie lubi. Woli upiec babkę, niż wymyślać nowe danie.