Manufaktura. Noc zakupów niemal jak... pogrom Żydów

Wioletta Gnacikowska
19.09.2012 , aktualizacja: 19.09.2012 23:39
A A A Drukuj
Baner z kontrowersyjnym hasłe Manufaktury

Baner z kontrowersyjnym hasłe Manufaktury (Fot. Marcin Stępień / Agencja Gazeta)

"Rozgrabić kolekcje. Kryształowa Noc Zakupów" - tak reklamuje się na billboardach w całym mieście centrum handlowe Manufaktura. Wszystkim znającym historię hasło to kojarzy się jednoznacznie. Z pogromem Żydów w 1938 r. i plądrowaniem ich sklepów
Na bulwersujące hasło reklamujące noc zakupów w Manufakturze zwrócił nam uwagę czytelnik.

Jacek Matuszewski napisał do nas: "Czy naprawdę w dziale marketingu Manufaktury nikt nie słyszał o nocy kryształowej, która miała miejsce w Niemczech z 9 na 10 listopada 1938 roku?! (...) Tym bardziej jest mi wstyd, zwłaszcza z uwagi na łódzką historię i liczbę żydowskich mieszkańców Łodzi przed wojną. Uważam, że to jest po prostu skandal i kompromitacja. (...) Domyślam się, że reklama ta wynika z nieznajomości faktów. Nie podejrzewam nikogo o złą wolę".

Noc kryształowa to pierwszy pogrom Żydów w hitlerowskich Niemczech z 9 na 10 listopada 1938 r. Nazwa wzięła się stąd, że ulice zostały zasypane odłamkami szkła i kryształów ze splądrowanych żydowskich sklepów, domów i synagog. W tę noc zamordowano 91 Żydów, aresztowano i osadzono w obozach koncentracyjnych 30 tysięcy, zniszczono 267 synagog (według innych źródeł tysiąc, a w samym Wiedniu 95) oraz 7 tysięcy sklepów i domów towarowych należących do Żydów. Akcja miała na celu zmuszenie Żydów do emigracji. Był to nowy etap w działaniach antysemickich na terenie Rzeszy, które trwały od 1935 r., a zakończyły się Holocaustem. Noc kryształowa nazywana jest także pogromem listopadowym, niemiecką nocą, nocą Żydów, nocą kryształową Rzeszy, nocą tłuczonego szkła.

Hasłem reklamowym Manufaktury jest zaskoczony Symcha Keller, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi. - Wierzę, że ta nazwa została użyta nieświadomie, bo świadomie mógłby jej użyć tylko szaleniec. Pewne nazwy są umocowane w historii i kojarzą się jednoznacznie z określonymi wydarzeniami. Noc kryształowa kojarzona jest w całym świecie z pogromem ludności żydowskiej na terenie III Rzeszy, niszczeniem synagog, wywożeniem do obozów. Jest to nazwa własna, tak samo jak noc listopadowa czy powstanie kościuszkowskie. Użycie jej w kontekście zakupów, rozrywki, zabawy jest bardzo niefortunne - uważa Symcha Keller.

Joanna Podolska, dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi, organizator festiwalu Łódź Czterech Kultur i pomysłodawczyni akcji Kolorowa Tolerancja, podczas której zamalowywane są antysemickie napisy na murach: - W pierwszej chwili pomyślałam, że ktoś, kto przygotowywał kampanię reklamową, użył określenia "kryształowa noc" bezmyślnie. Ale druga część hasła - "rozgrabić kolekcje" - sugeruje, że jednak mógł to zrobić celowo. To smutne, jeśli wykorzystano historyczną tragedię do celów komercyjnych. A jeśli to nieszczęśliwy przypadek, to dowód, że znajomość historii jest potrzebna także specom od reklamy i osobom, które decydują, w jaki sposób się promować.

Jak można było użyć tak jednoznacznie kojarzącego się hasła do promocji Manufaktury? W dodatku w czasie trwania festiwalu Łódź Czterech Kultur, kiedy do Łodzi przyjechali obywatele Izraela?

Rzeczniczka Manufaktury Joanna Karpińska odpowiada nam mailem: „Pani pytania zawierają sugestię celowego użycia tego skojarzenia, tymczasem nazwa dla Nocy Zakupów powstała w odniesieniu do hasła tegorocznej edycji imprezy »Crystal Jungle « odbywającej się w kryształowej scenografii i nagłośnienia konkursu, którego głównym elementem będą także kryształy. Użycie sformułowania »rozgrabić kolekcje « jest natomiast jesiennym elementem całorocznej kampanii Manufaktury, w skład której wchodziło między innymi letnie hasło „wszyscy do żniw”. Kilka dni temu uświadomiliśmy sobie, że zderzenie tych dwóch informacji na billboardach jest niefortunne i może zostać niewłaściwie odczytane, dlatego w poniedziałek podjęliśmy decyzję o zmianie kampanii billboardowej. Część nośników została już zmieniona, do jutra wymienione będą wszystkie”.

- To przypadek przypominający reklamę "Zimnego Lecha" w Krakowie koło Wawelu - komentuje Lidia Mączyńska, PR manager w firmie Telma Group Communications. - Tamta była ostrzejsza i budziła silniejsze skojarzenia. O nocy kryształowej młodsza część społeczeństwa może nie wiedzieć. Dobrze, że Manufaktura zrozumiała, że to hasło, zwłaszcza w Łodzi o bogatej historii Żydów, wywołuje niefortunne skojarzenie i że rezygnuje z kampanii.

Co o tym sądzisz? Napisz do nas na: listy@lodz.agora.pl



ZOBACZ TAKŻE
  • 120
  • 99
  • 1