Szpitalna podgrzewarka ratuje zmrożonych łodzian

Jak bardzo można zmarznąć, żeby nie zamarznąć? - Najbardziej wychłodzony człowiek, jakiego przyjęliśmy, miał 24 stopnie - mówi dr Dariusz Timler. Nie udało się go uratować. Przeżył pacjent wychłodzony do 27 stopni.

Zima wciąż trzyma. Choć arktyczne mrozy mamy już za sobą, koksowniki pewnie szybko z miasta nie znikną.

Oprócz mrozu (dziś termometry mają pokazywać kilka stopni poniżej zera) będziemy jeszcze mieli solidny śnieg - ma padać cały dzień. I choć w południe słupek rtęci powinien zbliżyć się do zera, wciąż będziemy marznąć i odczuwać chłód, jakby było -20 stopni. Przy takiej pogodzie jedno jest pewne - lekarze będą mieli więcej pracy. Opowiada o niej dr Dariusz Timler, dyrektor medyczny i szef szpitalnego oddziału ratunkowego w "Koperniku".

Adam Czerwiński: W środę cały dzień ma padać śnieg...

Dr Dariusz Timler*: Obawiam się, że zużyjemy więcej gipsu niż zwykle. Pod śniegiem nie widać lodu i drobnych przeszkód, łatwo się potknąć albo poślizgnąć. Dlatego w zawsze kiedy spadnie świeży śnieg, trafia do nas więcej pacjentów ze złamaniami. Typowy uraz kogoś, kto się poślizgnął i upadł, to złamane kości rąk. Bo ludzie, którzy stracili równowagę odruchowo próbują amortyzować upadek dłońmi. Lądują na nich i pękają kości przedramienia. Starsze osoby - po siedemdziesiątce - po upadku łamią sobie więcej kości. Oprócz rąk najczęściej nie wytrzymuje u nich szyjka kości udowej. To bardzo poważne złamanie, bo może unieruchomić pacjenta na wiele tygodni.

Jak pada śnieg, przynajmniej nie ma wielkiego mrozu.

- Paradoksalnie w cieplejsze dni, które przychodzą po dużych mrozach, mamy sporo roboty. -5 to nie -20, wielu ludziom wydaje się, że jest już ciepło i nie trzeba nakładać czapki czy rękawiczek. Pół biedy, jeśli skończy się to przeziębieniem. Nawet na kilkustopniowym mrozie można sobie coś odmrozić. Najbardziej narażone są odstające części ciała: palce u rąk i nóg, nos, uszy.

Ucinacie je?

- Jeśli ktoś z odmrożeniem ląduje w szpitalu, to często kończy się amputacjami. Raczej palców, a nie nosów. Ostatnio na chirurgię znów przyjęliśmy jedną osobę. Są dwie kategorie pacjentów, którzy trafiają do nas z odmrożeniami. Pierwsza to starsze osoby, które przemarzły, bo miały nieodpowiednie albo za ciasne buty. Druga to bezdomni, którzy po alkoholu usypiają na mrozie.

Muszą być bardzo zmarznięci.

- Nie zmarznięci, tylko wychłodzeni. Osoby, które kilka godzin leżały na mrozie, miewają poniżej 30 stopni. Mówię o tak zwanej głębokiej temperaturze, czyli mierzonej na przykład w gardle. Rekordzista miał 24 stopnie. Nie udało się go uratować. Przeżył pacjent wychłodzony do 27 stopni.

Jak ogrzać prawie zamarzniętego człowieka?

- Mamy kilka sposobów i specjalne urządzenia do podgrzewania. U ekstremalnie wychłodzonych stosujemy wszystko naraz. Podstawa to urządzenie do podgrzewania chorego w łóżku. Przykrywamy pacjenta specjalną jednorazową kołdrą, podłączamy do niej rurę podobną do tej w odkurzaczu. Specjalny aparat ogrzewa ciepłym powietrzem. Podajemy też ciepłe kroplówki. Mamy do tego podgrzewarkę. Wyciągamy z niej płyn, który ma ponad 40 stopni. W temperaturze pokojowej ciecz szybko stygnie. Żeby ciepła kapała do żyły, wężyk kroplówki owijamy na specjalny podgrzewający bęben. Ciepłe płyny można też wlać do żołądka. Jeśli człowiek jest nieprzytomny, robimy to za pomocą specjalnej sondy. Jest wreszcie sposób ze szpitali polowych. Do pęcherza moczowego wprowadza się cewnik, czyli rurkę, a przez nią ciepły płyn.

Pewnie za parę tygodni schowacie sprzęt do podgrzewania do piwnicy.

- Zimą przynajmniej raz w tygodniu trafia do nas pacjent, którego podgrzewamy na różne sposoby. Szczerze mówiąc, nie spodziewaliśmy się, że tak często będziemy używać tego sprzętu. Ale korzystamy z niego cały rok. Kupiliśmy go z myślą o ofiarach wypadków. Każdego ciężko rannego pacjenta trzeba rozebrać i dokładnie obejrzeć. W temperaturze pokojowej chory zaczyna się wychładzać, a to bardzo niebezpieczne, więc trzeba go przed tym chronić.