Finalista: przedstawienie "Rechnitz"

Jeden z dwóch spektakli nominowanych w plebiscycie Energii Kultury to "Rechnitz" ("Anioł Zagłady") Elfriede Jelinek w reżyserii Jossiego Wielera z Monachijskiego Teatru Kameralnego. Sztukę pokazano w Łodzi 12 i 13 września na Festiwalu Dialogu Czterech Kultur.

Zobacz całą finałową dwunastkę

Dramat austriackiej noblistki to opracowanie wstrząsającej rzezi Żydów podczas balu wyprawionego 25 marca 1945 roku w Rechnitz. Znudzeni przyjęciem naziści sprowadzili na zabawę przetrzymywanych w stodole przymusowych robotników. Strzelali do nich jak do tarcz i torturowali. Zabili wszystkich. Do tej pory nie ustalono liczby ofiar, szczątków wielu z nich nie odnaleziono. Winni tej zbrodni dożyli spokojnej starości.

Wieler skonstruował spektakl, który ogląda się z takim samym trudem, z jakim czyta się dramaty Jelinek. Aktorzy przez dwie godziny bombardowali widzów słowami, a wyświetlacz z polskim tłumaczeniem ledwo nadążał z napisami, co jeszcze bardziej przytłaczało widzów tekstem. Bohaterowie "Rechnitz" skutecznie unikają scenicznej spowiedzi. Plączą się w przypuszczeniach, aluzjach i komentarzach. To bezwzględne i szydercze nie-opowiadanie tragicznej historii austriackiego miasta połączone z konsumowaniem na scenie pieczonego kurczaka czy tortu wzbudza w widzach fizyczny wstręt. Masa słów tak naprawdę nic nie mówi. Z bełkotu nie powstaje żadna relacja, której widzowie oczekują. Na tym polega rażąca siła inscenizacji z Monachium. O tym, czy "Rechnitz" okaże się najważniejszym wydarzeniem kulturalnym ubiegłego roku, zdecydują Państwo w głosowaniu.

Na liście finalistów walczących w plebiscycie Energia Kultury o miano najważniejszego wydarzenia kulturalnego w 2009 roku pojawiły się dwa spektakle. Oba zrealizowane poza Łodzią. Może dziwić, że w oczach mieszkańców miasta żadna z łódzkich premier nie trafiła na listę finałową. Dlatego warto przypomnieć, co składa się na sceniczny sukces. W"Sprawie Dantona" i "Rechnitz" świetne widowiska współtworzą: obsady aktorskie, koncepcje reżyserskie i niełatwe tematy, których spektakle dotyczą. W porównaniu z nimi łódzkie produkcje to inna liga. Pozostaje pomarzyć, że w Łodzi powstaną przedstawienia, które mogą konkurować o miano najważniejszego wydarzenia kulturalnego Łodzi.